Free Web Site - Free Web Space and Site Hosting - Web Hosting - Internet Store and Ecommerce Solution Provider - High Speed Internet
Search the Web

اطلاعاتي  در مورد سي تي اسكن كودكان ‍، اهميت كاهش دوز د ر كودكان  و راهكارهايي جهت كاهش دوز ناشي از سي تي اسكن در آنها.

 استفاده از سي تي اسكن- به عنوان يك ابزار تشخيصي با ارزش – به سرعت رو به ازدياد است. بعلت افزايش استفاده ازCT   و طبيعتا افزايش پرتوگيري در كودكان اين مساله به يك نگراني در خصوص سلامت عمومي تبديل شده است. مقاله حاضر در رابطه با ارزش CT و همچنين اهميت كاهش دوز دريافتي بخصوص در كودكان بحث مي نمايد.

عناوين مورد بحث شامل موارد زير مي باشد:

          » CT به عنوان يك ابزار تشخيصي

          » توجه ويژه نسبت به پرتوگيري در كودكان

          » خطر پرتو CT در كودكان ( موضوع سلامت عمومي )

          » راهكارهاي سریع جهت كاهش ميزان پرتودهي CT به كودكان

» CT به عنوان يك ابزار تشخيصي

CT يك وسيله بسيار با ارزش جهت تشخيص بيماريها و انواع آسيبها در كودكان بشمار مي رود. اگر يك كودك به صورت مجزا مورد نظر و بررسي باشد، خطر انجام CT براي او بسيار ناچيز است و موازنه ‘ خطر-سود ’ براي اين كودك تقريبا هميشه به طرف سود متمايل است.

هر ساله در ايالات متحده امريكا حدود 2-3 ميليون آزمون CT برروي كودكان انجام مي گيرد. در 10 سال گذشته استفاده از CT هم در كودكان و هم در بزرگسالان رشدي حدود 7 برابر دلشته است. از علتهاي اين افزايش مي توان به دسترسي آسانتر به ctCT ،پيشرفتهاي تكنيكي و نيز كاربردپذيري CT در بيماريهاي معمولي اشاره نمود . به عتاوه آخرين تكنولوژي در اين زمينه ، يعني سي تي اسكنهاي مولتي دتكتور يا مولتي اسلايس امكان ايجاد تصوير برداريهاي بسيار گسترده را چه براي كودكان و چه براي بزرگسالان ميسر مي سازد .

با وجود مزيتهاي بالاي CT ، تنها زيان آن پرتوگيري در حين انجام آزمون است. اگرچه CT فقط10% از كل آزمونهاي راديولوژي تشخيصي را در بيمارستانهاي بزرگ آمريكا بخود اختصاص مي دهد ، اما طبق برآورد انجام شده 65% كل دوز موثر بر جمعيت -ناشي از آزمونهاي راديولوژي تشخيصي – بعلت تصويربرداريهاي CT بوده است .

    » توجه ويژه نسبت به پرتوگيري در كودكان

تابش پرتو هم در كودكان و هم در بزرگسالان داراي اهميت است ، اما 2 نكته ويژه در مورد كودكان را بايد همواره در نظر داشت:

          -كودكان نسبت به بزرگسالان حساسيت بيشتري به پرتو دارند بطوريكه اين نكته در مطالعات اپيدميولوژيكي در جمعيتهايي كه مورد تابش قرار گرفته اند ، ثابت شده است.

          -كودكان داراي اميد به زندگي طولاني تري هستند و در نتيجه فرصت بيشتري براي بروز صدمات پرتوي نيز دارند.

به عنوان مثال ، اگر يك مقدار مشابه پرتو به يك انسان 40 ساله و يك نوزاد تابيده شود امكان ايجاد سرطان در دوران كودكي براي آن نوزاد بسيار محتمل تر مي باشد.

بعلاوه پارامترهاي يکسان اکسپوز که در کودکان و بزرگسالان مورد استفاده قرار مي گيرد، باعث ايجاد دوز بيشتری در کودکان مي شود . اين در حاليست که به اين دوز اضافي در کودکان نيازی نيست و با تنظيمات CT مي توان بطور معني داري اين دوز را کاهش داد، در حاليکه از کيفيت تشخيصي تصوير کاسته نشود. بنابراين نبايد با پارامترهاي اکسپوز بزرگسالان از کودکان CT به عمل آورد.بطور رايج پارامترهاي اکسپوز که تعيين کننده مقدار تابش کودکان در CT هستنددايما تنظيم نمي شوند و اين باعث ميشود کودکان دوز بيشتر از مقدار لازم را دريافت کنند.

    »خطر پرتو CT بر کودکان (موضوع سلامت عمومي)

تمامي سازمانهای ملي و بین المللي که عهده دار ارزیابی خطر ناشي از پرتو هستند با يک نظريه موافقند، مبنی بر اينکه تقريبا هيچ محدوده تابش low-dose براي غلبه آمدن بر ايجاد سرطان وجود ندارد.

بطور مثال تاکنون هيچ مقدار از پرتو به عنوان دوز کاملا ايمن مطرح نشده است.اطلاعات حاصل از تحقيقات برروي بازماندگان انفجار بمب اتمی در ژاپن و همچنين افراديکه از طريق روشهاي پزشکي مورد تابش قرار گرفته اند ، بسيار اندک ولي مهم و معني دار هستند و نشان مي دهند که حتي در سطوح پايين تابش – مانند دوز ناشي از CT بر کودکان – خطر ابتلا به سرطان زياد است. 

     در اثر يک بار انجام CT  دوزي حدود5-60 msv  به کودک مي رسد . حدود 1/3 از کودکان ، در طول درمان حداقل به 3 بار انجام CT نياز پيدا مي کنند . به همين جهت موضوع انجام اسکنهاي متعددهم اکنون از اهميت ويژه اي برخوردار مي باشد.بطور مثال انجام 3 بار اسکن خطر ابتلا به سرطان را نسبت به يکبار اسکن ،3 برابر مي کند.

          اگرچه مزيت انجام CT برروي يک کودک از زيان آن بيشتر است اما بايد بدانيم که اکسپوزهاي غير ضروري مستقيما باعث افزايش خطر ايجاد سرطان مي شوند. کاهش تعداد اکسپوزهاي CT برروی کودکان به هر شکل که امکان داشته باشد ، مطمئنا تعداد مرگ سرطاني مرتبط با پرتو CT را نيز کاهش مي دهد.   

 * جهت مقايسه : حداقل دوز معادل براي افزايش خطر ابتلا به سرطان که در بازماندگان انفجار اتمي مشاهده شده ، بين (5 – 20rem) 50 – 200msv  بوده است.

 ** منظور از اصطلاح "تنظيم نشده" تنظيمات دستگاه CT براي بزرگسالان و منظور از اصطلاح " تنظيم شده" تنظيمات بر حسب وزن مي باشد.               

            » راهکارهاي سريع جهت کاهش ميزان پرتو دهي CT در کودکان:

مسئولیت کاهش دوز پرتو CT بر کودکان به عهده پزشکان ، ساير متخصصان مرتبط با سلامتي کودکان ، تکنولوژیستهاي CT ، توليد کنندگان دستگاههاي CT و سازمانهاي مختلف دولتي و پزشکي مي باشد.روشهاي سريع مختلفي را مي توان اتخاذ نمود تامقدار پرتو دريافتي ناشي از آزمونهاي CT را در کودکان کاهش داد:

 _ انجام آزمونهاي CT ضروري . در صورتيکه متخصصين اطفال با راديولوژيستها ارتباط خوبي داشته باشند مي توانند در خصوص نياز به انجام CT در يک کودک و همچنين تکنيک مورد لزوم به توافق معقولي برسند . اگرچه براي انجام آزمونهاي CT برروي کودکان انديکاسينهاي استانداردي وجود دارد اما راديولوژيستها مي بايست قبل از انجام هر آزمون CT دلايل آنرا مورد بررسي قرار دهندو همينطور در مواقعي که در مورد انديکاسينهای انجامCT ترديد وجود داشته باشد ، وجود راديولوژيستها جهت مشورت الزاميست و مي توانند ساير تجهيزات تصويربرداري پزشکي که در آنها از پرتوهاي يونيزان استفاده نمي شود ، مانند اولتراسوند و MRI را پيشنهاد نمايند.

 _ تنظيم پارامترهاي اکسپوز بر اساس :

-          اندازه کودک: راهکاريست که بايد پارامترهاي اکسپوز را بر اساس اندازه و وزن کودک تعيين نمود.

-          ناحيه مورد تابش: محدوده مورد اسکن بايد تا حد امکان به کوچکترين ناحيه محدود شود.

-          اندام مورد تابش: در تصويربرداري از اندامهاي استخواني و ريه ها بايد از حداقل  ميزان mA استفاده نمود.

-          رزولوشن تصوير: هميشه براي تشخيص به بالاترين کيفيت تصوير که خود مستلزم مقدار بيشتري تابش است، نياز نيست. در بسياري از موارد اسکنهايي با رزولوشن پايين نيز قابل تشخيص مي باشد.    

» توصيه هايي براي والدين:

-          آيا بهترين روش براي تشخيص بيماری کودک شما انجام آزمون CT است؟

-          آيا دستگاهCT بر اساس اندازه و وزن کودک شما تنظيم شده است؟

-          آيا يک راديولوژيست، مسئول تفسير آزمون CT کودکتان است؟

          » راهکارهاي دراز مدت جهت کاهش پرتو CT :

           علاوه بر راهکارهاي سريع براي پايين آوردن ميزان پرتو CT در کودکان ، روشهاي درازمدت نيز مورد نياز مي باشد:

-          آموزش از طريق نشريات و کنفرانسهاي داخلي و خارجي در رابطه با تخصص راديولوژي جهت بهينه ساختن تنظيمات اکسپوز و بالا بردن قدرت تشخيص در مورد نياز به انجام CT در يک بيمار خاص.

-          انتشار اطلاعات از طريق انجمنها، سازمانها و جوامعی که برروي حفظ سلامتي کودکان تحقطق مي کنند و همچنين ايجاد سايتهايي براي دسترسي سريعتر به اين اطلاعات.

-          انجام تحقيقات بيشتر براي دست يافتن به رابطه بين کيفيت CT و ميزان دوز، جهت تنظيم دستگاههاي CT براي هر کودک و همچنين مشخص شدن ارتباط ميزان تابشCT و خطر ايجاد سرطان.

 » نتيجه:

          اکنون که CT scan به عنوان يک ابزار تشخيصي مناسب بخصوص در کودکان شناخته شده، مساله مهم اين است که کميته هاي حفظ سلامت با همکاري يکديگر به دنبال روشهايي جهت کاهش دوز تابش در کودکان باشند.

راديولوژيستها نيز بايد دائما به فکر کاهش ميزان اکسپوز تا حد ممکن و دست يافتني (قانونALARA) باشند و اين کار را بايد از طريق ايجاد تنظيمات مخصوص کودکان انجام دهند . کليه پزشکاني که براي کودکان درخواست انجام CT مي کنند بايد براي هر بيمار ، با توجه به شرايطش درخواست CT نمايند و اين کار را از روي عادت انجام ندهند.

و در آخر بايد در نظر داشته باشيم که CT تنها يکي از انواع متعدد ابزارهاي تشخيصي پزشکی مي باشد.